• Jenny Nguyen

Cỗ máy nói dối (Lie Machines)

[GIỚI THIỆU SÁCH] - Xuất bản: 23/06/2020


Thuốc chữa Covid, Gia đình Kardashians, Brexit và sự trúng cử của Trump năm 2016 có điểm gì giống nhau? Đó là sự lợi dụng hệ thống cỗ máy nói dối (Lie Machines), 1 hệ thống mà GS. Philip N. Howard (Giám đốc Viện nghiên cứu Internet, ĐH Oxford) định nghĩa là tổ hợp con người, máy móc, thuật toán để đưa ra các thông tin sai lệch nhằm 1 mục đích cụ thể (có thể là chính trị hoặc lợi ích tài chính cá nhân).


Những cỗ máy nói dối này thường có 3 phần: sản xuất (production - những nhà sản xuất có thể là các ứng cử viên chính trị ), phân phối (distribution - kênh phân phối thường dùng là mạng xã hội như Twitter, Facebook) và quảng bá (marketing - những marketers là những cố vấn chính trị ). Những cỗ máy này trong thời kỳ Covid cung cấp thông tin sai lệch (misinformation) cố tình gây hiểu lầm (disinformation - ví dụ như các phương thức chữa Covid bằng tỏi) hoặc đăng thông tin không đầy đủ (omission of facts - ví dụ như thông số người chết chính xác do các cách tính khác nhau).




Câu hỏi đặt ra là: Chúng ta phải chống lại những cỗ máy này như thế nào?


Facebook và Youtube đưa ra những chính sách cụ thể như: trang thông tin chính thức về Covid từ chính phủ (dựa vào địa chỉ IP của người dùng), dùng thuật toán loại bỏ những posts có hình ảnh sai lệch, không quy phạm, hoặc cấm sử dụng hình ảnh trẻ em để kiếm lời... Các kênh thông tin chính thống thì luôn chịu áp lực từ sức nóng chính trị trong nước và nhà tài trợ. Theo Howard, trong kỷ nguyên của nền dân chủ thừa dữ liệu (data-rich democracy), chính người dân cần phải nâng cao năng lực (upskill) bằng việc tiêu dùng các loại thông tin đa chiều (diverse news diet) và tăng khả năng chọn lọc thông tin qua kinh nghiệm (human learning - thay vì machine learning).


Cuốn sách có 6 chương:

Chương 1: Khoa học và Công nghệ hình thành Cỗ máy nói dối

Chương 2: Sản xuất

Chương 3: Phân phối

Chương 4: Marketing

Chương 5: Điều tra ảnh hưởng

Chương 6: Giải pháp cho tương lai


Sách dành cho những ai quan tâm tới chính sách, chính trị và công nghệ.


Mua sách tại ĐÂY

Đọc trước sách tại ĐÂY



0 comments